‘Made in Bangladesh’

IMG_1987

Nabestaanden van slachtoffers wachten op compensatie

In het Engels noemen ze het ‘Rana Plaza anniversary’. Mij klinkt dat altijd misplaatst in de oren. Alsof het een feestdag is. En dat is het niet. Iemand drukt me een kaars in mijn handen. In het midden van de groep staan vrouwen openlijk te rouwen. Het geluid van hun verdriet doet de toeterende taxi’s verstommen.

 
 

De herdenking verloopt chaotisch. Zoals wel meer dingen in dit land. Door de menigte met brandende kaarsen heen, moeten houten schotten geplaatst worden om de brandende kaarsen op te plaatsen. Zie in deze video hoe bijzonder dat proces verloopt.

Kaarsen tijdens de herdenking van de ramp in Rana Plaza

Kaarsen tijdens de herdenking van de ramp bij de puinhopen van wat ooit Rana Plaza was

Op deze plek vond precies een jaar geleden de grootste ramp in de textielindustrie plaats. Er vielen ruim 1100 doden. Nabestaanden van de overleden familieleden kunnen een jaar later vaak moeilijk rondkomen. Als ik eerder deze week de plek bezoek, word ik werkelijk belaagd door slachtoffers die wachten op compensatie.

 
 

Die compensatie blijft een heikel punt. Er is berekend dat er $40 mln nodig is om alle slachtoffers en familieleden te compenseren. Dit geld zou door kledingmerken – die kleding produceerden in Rana Plaza – in een fonds gestort worden. Momenteel is slechts 1/3 van dit geld binnen. Waar blijft het overige deel?

Vader van Mohammad Rafiq

Mohammad Rafiq kwam om bij de ramp. Zijn vader toont een foto van hem

Dat vraagt ook de vader van Mohammad Rafiq zich af. (Lees hier de reportage) Hij wacht in de hitte op compensatie voor het overlijden van zijn zoon.

En wat doet het bedrijfsleven in Nederland? Wat is er veranderd in één jaar tijd? (Lees hier het artikel van collega Joep Westerveld)

 


‘Made in Bangladesh’

Ik krijg een bericht uit Nederland van een vriendin, een foto. ‘Made in Bangladesh’, staat op het label. ‘Erg hé’, schrijft ze, ‘Dit draag ik nu’. Ik begrijp haar. In veel media wordt er aandacht besteed aan de misstanden in de textielindustrie in dit land, maar de oplossing is niet om naar een winkel te gaan en nooit meer kleding te kopen uit Bangladesh. Dat is een simplificatie van de werkelijkheid.

IMG_2027

Een fabrieksdirecteur die me te woord stond (maar niet zijn naaiatelier wilde laten zien, overigens) zei tegen me: ‘Textiel is de ruggengraat van onze economie’. Als je door de straten van Dhaka rijdt of in de buitenwijken, dan zie je overal grote ventilatoren aan de gebouwen hangen. Allemaal naaiateliers. Meer dan 80% van de export van Bangladesh is kleding. Zonder deze industrie glijden 4 miljoen mensen terug de armoede in. En dat zijn voornamelijk vrouwen.

Hetgeen niet wegneemt dat er nog steeds veel dingen fout gaan. Er schijnen ruim 4000 textielfabrieken te staan in Dhaka, waarvan een groot deel niet veilig is. ‘Wij hebben de pech’, vervolgt de fabrieksdirecteur, ‘dat de ramp in Bangladesh heeft plaatsgevonden. Dit had net zo goed in China kunnen gebeuren.’ Zijn fabriek heeft het laatste jaar veel last gehad van de nasleep van de ramp en kan nauwelijks rondkomen.

Op het bord staat: 'Hier werken geen mensen onder de 18'

Op het bord staat: ‘Hier werken geen mensen onder de 18’

Bij zowel AKH Group als Anlima Textiles mag ik de naaiateliers niet zien. Bij de deur hangt een oud bord: ‘Hier werken geen mensen onder de 18’.

Hoe anders is dat bij een fabriek aan de rand van Dhaka in Savar waar ik met hulp van de ambassade de fabriek Mymun Textiles bezoek. Of fabriek? Eigenlijk moet ik zeggen: een dorp. Stad zelfs, voor iemand die net zoals ik in een dorp van 2000 mensen is opgegroeid. Er werken namelijk bijna 16.000 mensen. En binnenkort groeien ze door naar 20.000.

Het orderboek van deze fabriek zit stampvol. De directeur leidt me rond, ik mag ieder hoekje zien. Hij vertelt dat door de ramp in Rana Plaza veel merken in zijn fabriek willen produceren. ‘Maar we houden de boot af, meer kunnen we niet aan en dat zou ten koste gaan van de kwaliteit.’

IMG_2011

De fabriek, het dorp, is een schoolvoorbeeld van hoe de textielproductie in Bangladesh ook kan. En winstgevend kan. De fabriek produceert o.a. voor H&M en Walmart. Toch niet de duurste merken.

 
 

En daarmee ben ik weer een illusie armer. Duur is niet per se ‘goed’ en goedkoop is niet per se ‘fout’. Het behoorlijk prijzige merk Benneton bijvoorbeeld is het enige merk dat in Rana Plaza produceerde en nog altijd geen stuiver in het compensatiefonds heeft gestort.

De complexe wereld van de textielindustrie. Nooit, maar dan ook nooit meer koop ik na deze week nog op dezelfde manier een t-shirtje. Maar een label weigeren omdat er Bangladesh op staat? Ook dat heeft geen zin.

MEER:

Voor een discussie over dit onderwerp, beluister de uitzending van het radioprogramma BNR Wereldveroveraars van afgelopen dinsdag.

2 gedachten over “‘Made in Bangladesh’

  1. Mooi gezegd Karen.

    Als ervarings”deskundige” van het land Bangladesh en de Textiel Industrie aldaar, ben ik blij dat je aangeeft dat producten uit Bangladesh niet per definitie fout zijn. Dat is een van de eerste meer genuanceerde stukken die ik in jaren geschreven zie.
    In de media, door opinieleiders en politici wordt vaak zeer ongenuanceerd en zelf suggestief geschreven en verteld. Dit zal sowieso deze mensen en deze industrie niet helpen.
    Vergeet niet dat deze industrie, weliswaar met vallen en opstaan (en met nog een lange weg te gaan), er wel voor zorgt dat miljoenen mensen vanuit een extreem arme situatie, met overstromingen, honger, ziekte en een uitzichtloos bestaan, nu langzaam opklimmen uit dat dal.

    Ik pleit voor openheid, samenwerken en ook een stuk (keten-)verantwoordelijkheid voor:

    – consumenten: ja, jullie die dit lezen moeten beseffen dat jullie zelf de vraag creëren waar deze mensen voor werken…(dit is super goed, want ze verdienen hun geld, maar probeer niet het allergoedkoopste te kopen wat er is en probeer merken te kopen die actief een goed beleid voeren op dit punt…als je dat doet…zullen meer merken dit beleid voeren en veranderen jullie op die manier de markt: kijk bijvoorbeeld op http://www.rankabrand.nl)

    – importeurs/merken/retailers: zorg ervoor dat je je normaal aan de regels houd en niet alleen maar voor een dubbeltje op de eerste rij wilt zitten…betaal gewoon iets meer en maak afspraken met je leveranciers…raak maar wat meer betrokken en ga een wat meer lange termijn betrekkingen aan!

    – fabrikanten: zorg voor je mensen. Het is je grootste goed. Besteed het ietsje meer dat consument/inkopers willen betalen voor uw producten aan de werkkwaliteit, veiligheid en lonen.

    – regeringen in
    Bangladesh: zorg voor je volk
    en Nederland: maak ons maar meer bewust van wat we kopen in plaats van naar Bangladesh (en andere landen) te wijzen en daar te vertellen hoe het moet. En dit geldt niet alleen voor kleding maar voor alles wat wij uit lage lonen landen kopen…

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s